Natuurkunde begrippen
Hieronder volgen enkele natuurkundige begrippen, met hun betekenis en toelichting.
Energie
Energie komt in veel vormen voor, een aantal zijn: kinetische energie, potentiële energie en warmte energie. Energie kan omgezet worden van de ene in de andere vorm, maar de totale hoeveelheid energie veranderd nooit! Dit kan je goed gebruiken bij het oplossen van vragen: de totale energie aan het begin is gelijk aan de totale energie aan het eind. Bekijk dus altijd welke vormen van energie belangrijk zijn op welk punt.
Voorbeeld 1:
Een pakketje valt van 20m hoogte zonder begin snelheid omlaag. Hoe snel gaat het pakketje als het de grond raakt (de wrijving mag verwaarloosd worden)?
Aan het begin van de beweging is de kinetische energie nul en is er alleen potentiële energie. Aan het einde van de beweging is de potentiële energie nul en is er alleen kinetische energie, met de wet van behoud van energie kan je schrijven:
E_{begin}=E_{eind}
E_{kin,begin}+E_{pot,begin}=E_{kin,eind}+E_{pot,eind}
0+mgh_{begin}=\tfrac{1}{2}mv^{2}_{eind}+0
2gh_{begin}=v^{2}_{eind}
v_{eind}=\sqrt{2gh_{begin}}=\sqrt{2\cdot 9,81\cdot 20}=20m/s
Bestraling & Besmetting
Het verschil tussen bestraling en besmetting wordt vaak gevraagd:
Bestraling
- Er is geen direct contact met de radioactieve stof (de bron)
- Het gevaar is weg zodra de bron wordt weggehaald of uitgezet
- De straling die van de bron komt kan wel schade aanrichten
Besmetting
- Er is direct contact met de bron geweest (bron aangeraakt, radioactief materiaal ingeslikt of ingeademd)
- Er zit radioactief materiaal op of in je
- Het gevaar blijft ook al wordt de bron weggehaald of uitgezet
- Je bent zelf ook een bron geworden
Parallele en serie schakeling
Er zijn twee verschillende mannieren om elektrische componenten met elkaar te verbinden. Bij een serie schakeling zijn de componenten na elkaar geschakeld: de draden splitsen niet. Dit betekent dat de stroom in alle componenten gelijk is en de spanning wordt verdeeld.
Je kan dit vergelijken met een aantal watervallen achter elkaar (in serie): de hoeveelheid water (stroom) is in alle gelijk, het totale hoogte verschil (spanning) is gelijk aan de som van alle afzonderlijke hoogte verschillen.
|
Serie: stroom gaat "rechtdoor". I_{1}=I_{2}=I_{3}=.. U_{tot}=U_{1}+U_{2}+U_{3}+.. R_{v}=R_{1}+R_{2}+R_{3}+..
I_{toevoer}=I_{1}=I_{2}=I_{afvoer} |
Bij een parallele schakelingen vertakken de draden zich in verschillende paden. Hierdoor wordt de stroom verdeeld en is de spanning in elke tak gelijk.
Je kan dit vergelijken met verschillende watervallen naast elkaar: het hoogste verschil (spanning) is voor alle gelijk en de totale hoeveelheid water (de stroom) is gelijk aan de som van alle afzonderlijke watervallen (takken).
Een parallel schakeling herken je altijd aan een vertakking in de draden: de stroom verdeeld zich dan over beide takken.
|
Parallel: stroom "vertakt" zich. I_{tot}=I_{1}+I_{2}+I_{3}+.. U_{1}=U_{2}=U_{3}=.. \frac{1}{R_{v}}=\frac{1}{R_{1}}+\frac{1}{R_{2}}+\frac{1}{R_{3}}+..
I_{toevoer}=I_{1}+I_{2}=I_{afvoer} |

