Heb je altijd recht op herkansing?

Nee, je hebt niet automatisch altijd recht op een herkansing. Of een leerling een herkansing mag doen, hangt af van het type examen en de regels die de school hanteert. Voor het schoolexamen gelden schoolspecifieke regels, terwijl voor het centraal examen landelijke afspraken gelden. In dit artikel lees je precies hoe dat zit en wat je kunt doen als je kind een tegenvallend resultaat heeft.

Wat bepaalt of een leerling recht heeft op een herkansing?

Of een leerling recht heeft op een herkansing, hangt af van twee dingen: het type examen en het beleid van de school. Er is geen algemene wet die zegt dat elke leerling altijd een herkansing mag doen. Scholen hebben op dit punt behoorlijk wat vrijheid, zolang ze hun eigen regels maar duidelijk vastleggen in het Programma van Toetsing en Afsluiting, het PTA.

Het PTA is het officiële document waarin de school beschrijft welke toetsen en opdrachten meetellen voor het schoolexamen, hoe zwaar ze wegen en onder welke voorwaarden een herkansing mogelijk is. Dit document is voor elke leerling en ouder beschikbaar. Het is slim om dit aan het begin van het schooljaar goed door te lezen, zodat je weet waar je aan toe bent.

Wat zijn de regels voor herkansingen in het schoolexamen?

Bij het schoolexamen bepaalt de school zelf de herkansingsregels, binnen de kaders van de wet. De meeste scholen bieden leerlingen de mogelijkheid om een beperkt aantal toetsen te herkansen, maar dit is geen vanzelfsprekend recht. Hoeveel herkansingen een leerling mag doen en welke toetsen daarvoor in aanmerking komen, staat beschreven in het PTA.

Veelvoorkomende regels zijn:

Een leerling mag één of twee onvoldoendes herkansen per schooljaar of per periode
Alleen toetsen boven een bepaald minimumcijfer (zoals een 4 of hoger) komen in aanmerking voor herkansing
Praktische opdrachten en werkstukken worden soms uitgesloten van herkansing
Er geldt een vaste herkansingsperiode, buiten die periode is een herkansing niet mogelijk

Het is dus belangrijk dat je als ouder weet welke regels op de school van je kind gelden. Vraag dit na bij de school of kijk het op in het PTA.

Mag een school een herkansing weigeren?

Ja, een school mag een herkansing weigeren, maar alleen als dat in lijn is met het eigen PTA. Als de school in het PTA heeft vastgelegd dat een bepaald type toets niet herkansbaar is, of dat het maximale aantal herkansingen al is bereikt, dan heeft de school het recht om een verzoek af te wijzen.

Wat de school niet mag, is willekeurig beslissen. De regels moeten voor alle leerlingen gelijk zijn en vooraf duidelijk zijn gecommuniceerd. Heb je het gevoel dat je kind onterecht een herkansing wordt geweigerd, dan kun je dit aankaarten bij de mentor of de schoolleiding. Vraag altijd om een schriftelijke toelichting en verwijs naar het PTA.

Gelden andere regels voor herkansingen bij het centraal examen?

Ja, voor het centraal examen gelden landelijke regels die voor alle scholen in Nederland hetzelfde zijn. Elke leerling die deelneemt aan het centraal examen heeft recht op één herkansing per vak. Dit is wettelijk vastgelegd en staat los van het schoolbeleid.

Een paar belangrijke punten over het centraal examen en herkansingen:

De herkansing vindt altijd plaats in het tweede tijdvak, een paar weken na het eerste tijdvak
Een leerling mag maximaal één vak herkansen tijdens het tweede tijdvak
Het hoogste cijfer van beide pogingen telt mee voor de einduitslag
In uitzonderlijke gevallen is er een derde tijdvak, maar dat is alleen voor leerlingen met bijzondere omstandigheden

Een goede voorbereiding op het centraal examen is dan ook cruciaal. Via examentraining kunnen leerlingen zich gericht voorbereiden op de stof die in het centraal examen aan bod komt.

Hoe vraag je een herkansing aan op school?

Het aanvragen van een herkansing gaat via de school zelf en verschilt per instelling. De meeste scholen hebben hiervoor een vaste procedure. Over het algemeen geldt dat je tijdig actie moet ondernemen, want herkansingen vinden plaats in een vaste periode en aanmeldingen hebben een deadline.

Wat je doorgaans kunt doen:

Neem contact op met de mentor van je kind en vraag naar de procedure
Controleer het PTA op de voorwaarden en de aanmeldingstermijn
Dien het verzoek schriftelijk in, zodat er een duidelijke bevestiging is
Vraag na of er specifieke formulieren of stappen vereist zijn

Wacht niet te lang met dit gesprek. Hoe eerder je in actie komt, hoe meer tijd je kind heeft om zich voor te bereiden op de herkansing.

Wat kun je doen als een herkansing niet lukt?

Als een herkansing niet mogelijk is of als het resultaat tegenvalt, zijn er nog steeds opties. Een herkansing is niet het enige middel om een onvoldoende te compenseren. Afhankelijk van de situatie zijn er andere wegen die je kunt bewandelen.

Denk aan het volgende:

Controleer of het cijfer gecompenseerd kan worden door hoge cijfers voor andere vakken
Bespreek met de school of er alternatieve opdrachten of inhaalmogelijkheden zijn
Overweeg of je kind extra ondersteuning nodig heeft om de leerstof beter te begrijpen
Kijk of examenoefenen kan helpen om de kennis te versterken voor een volgend moment

Soms zit het probleem niet in de herkansing zelf, maar in de voorbereiding erop. Als je kind moeite heeft met een bepaald vak, is het zinvol om daar tijdig bij stil te staan en te kijken welke ondersteuning passend is.

Hoe Lyceo helpt bij examenvoorbereiding

Wij begrijpen hoe spannend het is als je kind voor een herkansing staat of zich wil verbeteren voor het centraal examen. Goede voorbereiding maakt een groot verschil, en daar helpen wij bij.

Wat wij bieden:

Gerichte examentraining per vak, afgestemd op de eindexamenstof
Intensieve trajecten die leerlingen helpen om in korte tijd goed voorbereid te zijn
Toegang tot oefenmateriaal en uitlegvideo’s via Lyceo Upp, ons eigen leerplatform
Begeleiding vanuit meer dan 100 vestigingen door heel Nederland

Of je kind nu een herkansing wil aanpakken of zich wil voorbereiden op het centraal examen, wij staan klaar om te helpen. Neem gerust contact met ons op om te bespreken welke begeleiding het beste past bij de situatie van je kind.