Kan je een herexamen doen als je geslaagd bent?
Al geslaagd maar toch een cijfer verbeteren? Ontdek hoe het staatsexamen via DUO werkt en wat dit betekent voor je toelating.
Kan je slagen met een 4.5 voor wiskunde?
Ja, je kunt slagen met een 4.5 voor wiskunde, maar dat hangt af van de compensatieregels die gelden voor jouw onderwijsniveau. Een 4.5 is een zogenaamd onvoldoende dat mogelijk gecompenseerd kan worden door hogere cijfers voor andere vakken. In dit artikel lees je precies wanneer dat wel of niet lukt, en wat je kunt doen als compensatie niet genoeg is.
Wat zijn de compensatieregels voor het eindexamen?
De compensatieregels bepalen of een onvoldoende voor één vak weggestreept kan worden door een hogere score voor een ander vak. Voor het centraal examen geldt: het gemiddelde van alle CE-cijfers moet minimaal een 5,5 zijn. Daarnaast mag je maximaal één onvoldoende hebben in het CE, en dat cijfer mag niet lager zijn dan een 5 als je wilt compenseren.
Er zijn twee toetsmomenten die samen je eindcijfer bepalen: het schoolexamen (SE) en het centraal examen (CE). Beide tellen mee voor het eindcijfer per vak. De compensatieregels gelden specifiek voor de CE-resultaten. Het is dus mogelijk dat je schoolexamencijfer voor wiskunde hoger is dan je CE-cijfer, maar voor de slaag/zakregels kijk je naar het eindcijfer per vak, dat is het gemiddelde van SE en CE afgerond op een heel getal.
De exacte regels zijn vastgelegd door de overheid en gelden voor havo en vwo. Voor vmbo gelden vergelijkbare maar soms iets afwijkende regels, afhankelijk van het niveau en de leerweg.
Welk minimumcijfer heb je nodig om te compenseren?
Om te compenseren met een onvoldoende mag het laagste eindcijfer niet onder de 4 uitkomen. Een 4.5 voor wiskunde als eindcijfer wordt afgerond naar een 5, wat betekent dat je in principe kunt compenseren, mits aan alle andere voorwaarden is voldaan. Een eindcijfer van 4 of lager is niet compenseerbaar.
De voorwaarden om te slagen zijn voor havo en vwo als volgt:
- Het gemiddelde van alle eindcijfers is minimaal een 5,5
- Je hebt maximaal één eindcijfer dat een 5 is, of maximaal twee eindcijfers die een 5 zijn als de rest een gemiddelde heeft van minimaal 6,0
- Geen enkel eindcijfer is een 4 of lager
- Voor de kernvakken Nederlands, Engels en wiskunde (op havo en vwo) gelden aanvullende regels: je mag er maar één als onvoldoende hebben, en dat mag maximaal een 5 zijn
Wiskunde is een kernvak op havo en vwo. Dat maakt de situatie net iets gevoeliger. Als je een 5 als eindcijfer voor wiskunde hebt, mag je geen andere kernvakken met een onvoldoende hebben.
Telt het schoolexamencijfer mee bij een 4.5 voor wiskunde?
Ja, het schoolexamencijfer telt zeker mee. Het eindcijfer voor wiskunde is het gemiddelde van je SE-cijfer en je CE-cijfer, afgerond op een heel getal. Als je voor het CE een 4.5 haalt maar voor het SE een 7, kan het eindcijfer alsnog uitkomen op een 6. In dat geval is er geen probleem met zakken.
Het is dus belangrijk om niet alleen naar het CE-cijfer te kijken, maar naar het gecombineerde eindcijfer. Veel leerlingen schrikken van een laag CE-cijfer, terwijl het eindresultaat na optelling van het SE-cijfer toch voldoende is. Controleer altijd beide onderdelen voordat je conclusies trekt.
Heb je voor het schoolexamen ook een laag cijfer gehaald, dan wordt de situatie lastiger. Dan is de kans groter dat het eindcijfer voor wiskunde ook echt een onvoldoende wordt, en moet je kijken of compensatie mogelijk is of dat een herkansing nodig is.
Welke andere vakken kunnen een 4.5 voor wiskunde compenseren?
In theorie kunnen alle vakken in je profiel bijdragen aan compensatie, zolang het gemiddelde van je eindcijfers hoog genoeg is. Een hoog cijfer voor een vak als economie, biologie, geschiedenis of een taal kan helpen om het gemiddelde boven de 5,5 te houden. Er is geen specifieke volgorde of rangschikking van vakken die compenseren.
Let wel op de kernvakregel: als wiskunde een onvoldoende eindcijfer oplevert, mag geen ander kernvak (Nederlands of Engels) ook een onvoldoende hebben. Dat beperkt de ruimte voor compensatie aanzienlijk.
Praktisch gezien werkt het zo: hoe hoger je cijfers zijn voor de andere vakken in je pakket, hoe groter de kans dat het gemiddelde alsnog voldoende is. Een 8 of 9 voor een vak waar je goed in bent, weegt zwaar mee in dat gemiddelde.
Wat als je wiskunde niet kunt compenseren?
Als compensatie niet mogelijk is, heb je de mogelijkheid om het centraal examen voor wiskunde te herkansen. De herkansing examen vindt plaats in het tweede tijdvak, meestal in juni. Je mag maximaal één CE-vak herkansen, dus kies strategisch welk vak de meeste winst oplevert.
Bij een herkansing telt het hoogste van de twee CE-cijfers, dus je kunt er nooit op achteruitgaan. Dat maakt de herkansing een waardevolle kans. Bereid je goed voor op de specifieke onderdelen waar je punten hebt laten liggen. Kijk terug op de opgaven van het eerste tijdvak en analyseer waar het mis ging.
Er is ook een derde tijdvak in augustus, maar dat is alleen voor leerlingen met een bijzondere reden om het tweede tijdvak te missen. Dat is dus geen standaard optie.
Hoe verbeter je een wiskunde CE-cijfer in de laatste weken?
In de weken voor de herkansing is gerichte oefening het meest effectief. Richt je op de onderdelen die in het eerste examen de meeste punten hebben gekost. Herhaal de theorie voor die specifieke onderwerpen en maak oude examens onder tijdsdruk.
Een goede aanpak voor de laatste weken ziet er zo uit:
- Analyseer je gemaakte examen: welke opgaven gingen fout en waarom?
- Herhaal de bijbehorende theorie gericht, niet het hele boek
- Maak minimaal drie volledige oude examens op tijd
- Controleer je antwoorden met het correctiemodel en leer van de fouten
- Oefen specifiek met de vraagstelling van het examen, want formuleringen kunnen verwarrend zijn
Via examen oefenen kun je gericht aan de slag met oefenmateriaal dat aansluit op het eindexamen. Regelmatig oefenen in de weken voor de herkansing maakt een groot verschil, ook als de tijd beperkt is.
Hoe Lyceo helpt bij de voorbereiding op je wiskundeherexamen
Als je kind voor wiskunde een herkansing heeft of zich wil versterken voor het tweede tijdvak, biedt Lyceo gerichte ondersteuning. We kennen het examenprogramma door en door en weten welke onderdelen leerlingen de meeste moeite kosten.
- Intensieve examentraining gericht op het CE-programma voor wiskunde
- Oefenen met echte examenvragen en feedback op aanpak en uitwerking
- Bijles op individuele basis voor leerlingen die extra uitleg nodig hebben bij specifieke onderdelen
- Toegang tot Lyceo Upp, ons leerplatform met uitlegvideo’s en oefenopgaven
- Beschikbaar via meer dan 100 vestigingen door heel Nederland
Wil je weten welke mogelijkheden het beste passen bij de situatie van jouw kind? Neem dan gerust contact met ons op. We denken graag met je mee over de beste aanpak voor de komende weken. Je kunt ook alvast kijken naar de aanmelding voor examentraining om snel van start te gaan.
Verder lezen?
