Wat gebeurt er als je niet slaagt voor je herkansing?

Als je de herkansing niet haalt, heb je dat schooljaar je diploma niet gehaald. Dat is een teleurstellend moment, maar het betekent niet dat alles verloren is. De meeste leerlingen kunnen het jaar overdoen of kiezen voor een andere route. In dit artikel lees je wat de regels zijn, welke opties je hebt en hoe je je kind beter kunt voorbereiden op een volgende kans.

Mag je nog een keer herkansen als je de herkansing niet haalt?

Nee, als je de herkansing niet haalt, is er in hetzelfde schooljaar geen derde examenkans. Het eindexamen in Nederland bestaat uit een eerste tijdvak, een tweede tijdvak (de herkansing) en een derde tijdvak dat alleen voor bijzondere gevallen is bedoeld. Je kind kan dus niet zomaar nog een keer opnieuw beginnen binnen hetzelfde jaar.

Het derde tijdvak is er uitsluitend voor leerlingen die door bijzondere omstandigheden geen eerder tijdvak hebben kunnen afleggen, zoals ziekte of een andere ernstige situatie. Dit is geen reguliere extra herkansing. De school beslist of een leerling hiervoor in aanmerking komt, en dat gebeurt zelden.

Kortom: als de herkansing niet gelukt is, sluit het schooljaar voor je kind af zonder diploma. Dat voelt zwaar, maar het opent ook de deur naar een nieuwe start.

Wat zijn de gevolgen van zakken voor je diploma?

Zakken voor het eindexamen betekent dat je kind geen diploma ontvangt voor dat schooljaar. Zonder diploma kan je kind niet doorstromen naar het vervolgonderwijs waarvoor dat diploma vereist is, zoals mbo, hbo of de universiteit. Het heeft ook invloed op de motivatie en het zelfvertrouwen van een leerling.

Praktisch gezien zijn er een paar directe gevolgen:

• Geen toegang tot vervolgopleidingen die het betreffende diploma vereisen
• Vertraging in de schoolloopbaan van minimaal één jaar
• Mogelijke gevolgen voor het gevoel van eigenwaarde en motivatie
• Extra kosten voor een extra schooljaar of aanvullende begeleiding

Tegelijkertijd is het goed om dit in perspectief te plaatsen. Veel leerlingen die een jaar overdoen, presteren daarna beter dan verwacht. De extra tijd geeft ruimte om lesstof beter te begrijpen en studievaardigheden te versterken.

Moet je het hele jaar overdoen of alleen het vak?

In de meeste gevallen moet je kind het hele examenjaar overdoen, niet alleen het vak waarin het is gezakt. Dit hangt af van de zakregels van de school en het type examen. Alleen in uitzonderlijke situaties, zoals bij een gedeeltelijk geslaagd combinatiecijfer, kunnen er andere afspraken gelden.

De slaag- en zakregels in Nederland zijn vastgelegd in de wet. Een leerling zakt als het gemiddelde van de cijfers te laag is, als er te veel onvoldoendes zijn of als de combinatie van vakken niet aan de eisen voldoet. Welk vak het struikelblok was, maakt voor de formele uitslag weinig verschil.

Wanneer je kind het jaar overdoet, kan de school soms toestaan dat bepaalde vakken niet opnieuw gevolgd hoeven te worden als de cijfers al voldoende waren. Overleg hierover altijd met de school, want dit verschilt per instelling en per situatie.

Wat zijn de opties als je niet wilt doubleren?

Als doubleren geen optie is of niet gewenst, zijn er alternatieve routes. De meest voorkomende opties zijn een overstap naar een lager onderwijsniveau, een andere school of een mbo-opleiding via een andere instroom. Niet elke route past bij elk kind, maar er is bijna altijd een weg vooruit.

Dit zijn de meest gangbare alternatieven:

1. Overstappen naar een lager niveau: Een vwo-leerling kan alsnog een havo-diploma halen en van daaruit doorstromen naar het hbo.
2. Instromen op het mbo: Met een vmbo-diploma of via toelatingstoetsen is instroom op het mbo mogelijk, afhankelijk van het niveau en de opleiding.
3. Staatsexamen doen: Via het staatsexamen kan je kind een diploma halen zonder een reguliere school te volgen. Dit vraagt veel zelfdiscipline.
4. Een jaar pauze nemen: Sommige leerlingen kiezen bewust voor een tussenjaar om bij te komen en daarna opnieuw te starten.

Welke optie het beste past, hangt af van de ambities van je kind, het vak of de vakken waarin het is blijven steken en de thuissituatie. Een gesprek met de decaan van de school is een goede eerste stap.

Hoe voorkom je dat je de volgende herkansing ook misloopt?

De beste manier om een volgende herkansing te laten slagen, is vroeg beginnen met gerichte voorbereiding. Veel leerlingen die zakken, hebben onvoldoende geoefend met de examenstof of wisten niet precies wat er gevraagd werd. Structuur, herhaling en inzicht in de exameneisen maken het verschil.

Concrete stappen die helpen:

• Begin ruim van tevoren met het doornemen van oude examens, zodat je kind vertrouwd raakt met de opbouw en het niveau
• Zorg voor een vaste studieroutine, ook in rustige periodes
• Breng in kaart bij welke vakken of onderdelen je kind vastloopt
• Zoek tijdig ondersteuning, zodat hiaten in kennis worden aangepakt voordat ze groter worden

Een goede voorbereiding op het eindexamen gaat verder dan alleen herhalen. Het gaat ook om het begrijpen van de examensystematiek, het leren omgaan met tijdsdruk en het opbouwen van vertrouwen in de eigen kennis.

Hoe Lyceo helpt bij de voorbereiding op het eindexamen

Bij Lyceo begrijpen we hoe zwaar het is als een leerling de herkansing niet haalt. We zien ook hoe groot het verschil is dat goede voorbereiding maakt. Onze examentraining is speciaal ontwikkeld voor leerlingen die zich willen richten op de examenstof en hun kansen willen vergroten.

Dit bieden we aan:

• Intensieve examentraining per vak, gericht op de stof die er echt toe doet
• Groepsgerichte begeleiding met ervaren begeleiders die de examenstof door en door kennen
• Toegang tot Lyceo Upp, ons leerplatform met uitlegvideo’s, oefenopgaven en slimme herhaling
• Landelijke dekking, zodat je kind dichtbij huis terecht kan

Wil je weten wat de beste aanpak is voor jouw kind? Neem gerust contact op en we kijken samen wat past. Of bekijk direct de mogelijkheden voor aanmelden voor examentraining.