Is een herexamen verplicht?

Een herexamen is in Nederland niet automatisch verplicht voor elke leerling die een vak niet haalt. Of jouw kind een herexamen moet doen, hangt af van de situatie: bij het eindexamen gelden wettelijke regels, maar op school beslist de schoolleiding in veel gevallen zelf. In dit artikel lees je wanneer een herexamen verplicht is, hoe het werkt en hoe je je kind er goed op kunt voorbereiden.

Wanneer mag een school een herexamen verplicht stellen?

Een school mag een herexamen verplicht stellen als een leerling een vak of toets onvoldoende heeft afgerond en de school dit heeft vastgelegd in haar eigen reglement. Er is geen landelijke wet die scholen verplicht herexamens aan te bieden, maar scholen hebben de vrijheid om dit in hun eigen beleid op te nemen. Als jouw kind op zo’n school zit en het beleid duidelijk is gecommuniceerd, is deelname verplicht.

In de praktijk ziet dit er per school anders uit. Sommige scholen werken met een herexamenregeling voor de overgangsperiode aan het einde van het schooljaar. Andere scholen bieden herexamens aan als een leerling net tekortkomt voor overgang naar het volgende leerjaar. Controleer altijd de schoolgids of het leerlingenstatuut voor de exacte regels die op de school van jouw kind van toepassing zijn.

• Scholen mogen zelf bepalen voor welke vakken een herexamen mogelijk is
• De school moet leerlingen en ouders tijdig informeren over de regeling
• Het herexamen maakt deel uit van de beslissing over overgang of bevordering
• Niet elke school biedt herexamens aan, dit verschilt per instelling

Wat is het verschil tussen een herexamen en een herkansing?

Een herexamen en een herkansing lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Een herkansing vindt plaats tijdens het schooljaar en geeft een leerling de kans om een eerder gemaakte toets opnieuw te doen om een hoger cijfer te halen. Een herexamen is een officieel examenmoment dat plaatsvindt na afloop van het schooljaar of na het eindexamen, met als doel een onvoldoende te herstellen.

Bij een herkansing telt het hoogste cijfer of het gemiddelde van beide pogingen, afhankelijk van het schoolbeleid. Bij een herexamen gaat het vaak om een formeel beslismoment: slaagt de leerling of niet? De druk is daardoor groter en de voorbereiding vraagt meer aandacht.

Het is ook goed om te weten dat een herkansing in de meeste gevallen een recht is dat scholen aan leerlingen geven, terwijl een herexamen vaker een verplichting is die de school oplegt op basis van de situatie van de leerling.

Hoe werkt een herexamen bij het eindexamen?

Bij het eindexamen is het herexamen wettelijk geregeld. Als een leerling gezakt is voor het centraal examen, heeft hij of zij recht op één herkansing per vak. Dit geldt voor het centraal schriftelijk examen, niet voor het schoolexamen. De herkansing vindt plaats in de zogenoemde tweede tijdvak, doorgaans in juni, kort na de uitslag van het eerste tijdvak.

De uitslag van de herkansing vervangt het eerder behaalde cijfer voor dat vak, ook als het nieuwe cijfer lager uitvalt. Het is dus een weloverwogen keuze om een herkansing in te zetten. Daarna is er nog een derde tijdvak in augustus, maar dat staat open voor een beperkte groep leerlingen die door bijzondere omstandigheden het eerste of tweede tijdvak hebben gemist.

De slaag- en zakregels voor het eindexamen zijn in 2026 ongewijzigd ten opzichte van voorgaande jaren. Een leerling slaagt als het gemiddelde van alle vakken voldoende is en er niet te veel onvoldoendes zijn. Bekijk de examentraining mogelijkheden als jouw kind zich goed wil voorbereiden op het centraal examen.

Wat zijn de gevolgen als je een verplicht herexamen weigert?

Als een leerling een verplicht herexamen weigert of niet verschijnt, heeft dat directe gevolgen voor de schoolloopbaan. In de meeste gevallen betekent dit dat de leerling het schooljaar niet succesvol afrondt en niet wordt bevorderd naar het volgende leerjaar. De school kan ook besluiten dat de leerling het jaar moet overdoen.

Bij het eindexamen geldt dat een leerling die niet deelneemt aan de herkansing simpelweg het eerder behaalde resultaat behoudt. Als dat resultaat onvoldoende was om te slagen, zakt de leerling voor het eindexamen. Er is dan geen alternatieve route meer in hetzelfde schooljaar.

Het is begrijpelijk dat een herexamen spannend voelt, maar het is altijd beter om deel te nemen dan het te vermijden. Een herexamen is een kans, geen straf. Door goed voorbereid aan de start te verschijnen, vergroot jouw kind de kans op een positieve uitkomst aanzienlijk.

Hoe bereid je je effectief voor op een herexamen?

Een goede voorbereiding op een herexamen begint met een eerlijk beeld van wat er misging bij de eerste poging. Welke onderdelen waren lastig? Waar zaten de meeste fouten? Vanuit dat inzicht kun je gericht aan de slag, in plaats van alles opnieuw te herhalen.

Hier zijn concrete stappen voor een effectieve voorbereiding:

1. Analyseer de gemaakte fouten door het eerdere werk terug te kijken en te begrijpen wat er misging
2. Maak een realistisch schema voor de beschikbare tijd tot het herexamen
3. Oefen actief met vroegere toetsen en examenvragen in plaats van alleen te lezen
4. Zoek gerichte ondersteuning als bepaalde onderdelen blijven hangen
5. Bouw rustmomenten in zodat de informatie goed wordt opgenomen

Voor het eindexamen is het ook waardevol om te oefenen met echte examenvragen. Dat geeft een realistisch beeld van wat er gevraagd wordt en helpt jouw kind om vertrouwen op te bouwen. Via examen oefenen kan jouw kind gericht aan de slag met oefenmateriaal dat aansluit op de examenstof.

Hoe Lyceo helpt bij de voorbereiding op een herexamen

Wij begrijpen dat een herexamen voor zowel leerlingen als ouders een stressvolle periode kan zijn. Gelukkig hoeft jouw kind dit niet alleen te doen. Bij Lyceo bieden we gerichte examentraining aan die leerlingen helpt om de stof opnieuw te doorgronden en met meer zelfvertrouwen het herexamen in te gaan.

• Examentraining gericht op specifieke vakken waar jouw kind extra ondersteuning bij nodig heeft
• Oefenen met echte examenvragen en examenstijl
• Begeleiding in groepsverband door ervaren begeleiders
• Landelijk beschikbaar, vanuit meer dan 100 vestigingen door heel Nederland
• Beschikbaar voor alle niveaus: vmbo, havo en vwo

Wil je weten welke vakken beschikbaar zijn voor examentraining? Of wil je jouw kind direct aanmelden? Bekijk de mogelijkheden via onze aanmeldpagina voor examentraining of neem gerust contact met ons op. We denken graag met je mee.